پایگاه خبری همتبار _ سازمان آتشنشانی اهواز از پایش ایمنی ۲۴۰ مدرسه در قالب طرح استقبال از مهر خبر میدهد؛ طرحی که با مشارکت ۴۵ کارشناس ایمنی و پیشگیری و با هدف ارتقای ایمنی مدارس و پیشگیری از حوادث احتمالی اجرا میشود. بیشک این اقدام، گامی ارزشمند و نشاندهنده توجه به جان دانشآموزان است. اما پرسش اساسی اینجاست: آیا پایش و بازدید، بدون تأمین امکانات و آموزش واقعی، میتواند از بروز فاجعه جلوگیری کند؟
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بازدید، تهیه گزارش و ارسال تصاویر، بهتنهایی معجزه نمیکنند. زمانی این پایش اثرگذار خواهد بود که به دنبال آن، کمکها و امکاناتی در اختیار مدارس قرار گیرد. واقعیت تلخ این است که برخی مدارس اهواز حتی از داشتن یک کپسول آتشنشانی سالم و استاندارد محروماند. برخی دیگر کپسول دارند، اما نه مدیر، نه معاون و نه هیچیک از پرسنل اداری و خدماتی، طریقه استفاده از آن را نمیدانند؛ چون هرگز آموزشی در این زمینه ندیدهاند.
نظارت بر شرکتهای شارژ کپسول، اما محل سؤال جدیتری است. مدیران مدارس سالانه ناگزیرند از سرانه و شهریههای دانشآموزان، هزینههای قابلتوجهی برای شارژ کپسولها پرداخت کنند، اما معلوم نیست وقتی کپسولها به شرکتهای خصوصی سپرده میشوند، آیا واقعاً شارژ انجام میشود یا فقط برچسب تاریخدار جدیدی روی کپسول خالی نصب می شود. متأسفانه هیچ نظارت مستندی بر عملکرد این شرکتها وجود ندارد و بسیاری از کپسولها حتی یک بار هم مورد استفاده قرار نگرفتهاند. در چنین شرایطی، شارژ کردن و برچسب زدن، فقط یک کار فرمالیته و تشریفاتی است.
راهکار روشن است: شرکتهای شارژ باید قرارداد مستند با آموزشوپرورش منعقد کنند و کارشناسان آنها با کارت شناسایی معتبر وارد مدارس شوند. همچنین برای هر آموزشگاه باید یک کارشناس ثابت در طول سال تحصیلی، کلاسهای آموزشی مستمر برای کلیه پرسنل اداری، آموزشی، اولیا و دانشآموزان برگزار کند. ایمنی برای همه مکانها ارزشمند است، اما اگر آموزشی نباشد، هیچ فایدهای ندارد.
از سوی دیگر، سیمکشیها، کابلکشیها، جعبه کنتورها و تابلوهای برق بسیاری از مدارس غیراستاندارد و غیرایمن هستند و همین نقاط، کانون بیشترین آتشسوزیها در مدارس بودهاند. برخی در و پنجرههای مدارس چوبی و فرسودهاند و برخی دستگیره ندارند؛ گاه در همین آموزشگاهها، هنگام بروز آتشسوزی، ناایمنی درها و پنجرهها راه خروج اضطراری را مسدود کرده و مشکلات جدی پیش آورده است. مدیران مدارس دولتی و هیئتامنایی نیز با توجه به گرانی افسارگسیخته اجناس و تجهیزات برقی، هیچ بودجهای برای ایمنسازی ندارند.
سازمان آتشنشانی اگر بهدنبال کار اصولی و استاندارد است، باید به جای اکتفا به بازدید و ارسال گزارش همراه با تصاویر و فیلم، با مشارکت شرکتهای بزرگ مانند فولاد، نفت و حفاری، تجهیزات ایمنی را تأمین و در اختیار مدارس قرار دهد. سالهاست گزارشها نوشته و مشکلات بیان میشوند، اما کار عملی در میدان، هیچگاه به اندازه کافی صورت نگرفته است. پایش و بازدید اگر صورت میگیرد، باید اشکالات و ایرادات صورتبرداری شده و طی یک فرآیند مشخص و بازدید بعدی، نسبت به رفع آنها اقدامات عملی انجام شود. صرف بازدیدهای نمایشی، ارائه عکس و تصویر و فیلم و گزارشهای تکراری، تنها بیاعتمادی را افزایش میدهد.
ایمنی مدارس، شوخیبردار نیست. پایش بدون تجهیز و آموزش بدون امکانات، فقط یک نمایش پرهزینه است. اگر قرار است تغییری رخ دهد، باید از حرف به عمل برسیم و این، وظیفهای است که تنها بر دوش آتشنشانی نیست؛ همه نهادها و شرکتهای توانمند شهر باید پای کار بیایند تا آغاز سال تحصیلی، برای دانشآموزان اهواز، واقعاً ایمن و آرام باشد.