پایگاه خبری همتبار _ امروز که صحبت از نشست سالیانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد است، متوجه شدم اخبار چندان خوبی از این مجمع به گوش نمیرسد و در سخنرانی رئیسجمهور آمریکا، کلمات تهدیدآمیز و جنگطلبانه شنیده میشود. با خود گفتم سری به حقیقت بزنم تا ببینم این مجمع اساساً برای چیست؟
دریافتم که سازمان ملل متحد، یک سازمان بیندولتی و یکی از مهمترین نهادهای بینالمللی در حوزه صلح و امنیت است که هدف آن حفظ امنیت، صلح و گسترش روابط دوستانه میان ملتهاست.
مجمع عمومی نیز ارگانی مشورتی و سیاستگذار است؛ جایی که کشورهای عضو در آن حضور دارند و هدف اصلی آن، ایجاد هماهنگی میان ملتها و جلوگیری از تکرار فجایع جنگهای جهانی است.
اما ظاهراً ترامپ، که خود را رئیسجمهور کشوری قدرتمند میداند، در برابر یکی از مهمترین مجامع بینالمللی قد علم کرده و به جای سخن گفتن از صلح، بر طبل جنگ میکوبد.
هنوز سخنرانی او در مجمعی که کشورهای مختلف جهان در آن عضو هستند آغاز نشده بود که خطاب به خبرنگار CNN گفت:
«متعجبم که CNN اینجا هست و من را پوشش میدهد. شما نباید اینجا باشید.»
در ادامه سخنرانی نیز درباره استفاده از اصطلاح «هوش برتر» به جای «هوش مصنوعی» سخن گفت.
آیا او خود را رئیس دنیا پنداشته است که قصد اخراج خبرنگاران را دارد و حتی درباره واژهای که مردم باید برای فناوری هوش مصنوعی به کار ببرند، دستور صادر میکند؟
ثانیاً، کدام «هوش برتر»؟
همان هوش مصنوعی که قرار است در خدمت بشریت باشد، به آموزش و بهداشت کمک کند، در ترویج اخلاقیات نقش داشته باشد و برای حل مسائل پیچیده به انسان یاری برساند؛ یا هوشی که به ابزاری برای جنگ تبدیل میشود، در تصمیمگیریهای نظامی به کار میرود و ممکن است در اثر خطای محاسباتی، به جای اهداف نظامی، مدارس، سالنهای ورزشی و خانههای مردم عادی را هدف قرار دهد؟
اگر فناوری قرار است در خدمت انسان باشد، چگونه میتوان پذیرفت که همین فناوری در خدمت جنگ و کشتار قرار گیرد؟
ترامپ، در ادامه سخنان خود، میگوید:
«آمریکا امروز از همیشه قویتر است.»
اما آیا قدرت یک کشور صرفاً در حمله نظامی به کشورهای دیگر خلاصه میشود؟
آیا استفاده از سلاحهای سنگین و مهمات غیرمتعارف نشانه قدرت است؟
آیا بمباران زیرساختهای غیرنظامی نشانه قدرتمندی است؟
آیا محاصره یک کشور، قدرت محسوب میشود؟
آیا داشتن ناو، هواپیما، زیردریاییهای پیشرفته جنگی و سلاح هستهای بهتنهایی نشانه قدرت است؟
آیا قدرت در دخالت در سرنوشت دیگر کشورها یا بهرهبرداری از منابع آنها معنا پیدا میکند؟
اگر پاسخ مثبت است، پس جایگاه صلح، انسانیت و حقوق ملتها در چنین تعریفی از قدرت کجاست؟
ترامپ همچنین گفته است:
«کاهش حجم تسلیحات آمریکا دروغ است.»
و مدعی شده است که آمریکا دو سال پیش «مرده بود»، اما اکنون «پرتحرک و قوی» است.
آیا مجمع عمومی سازمان ملل متحد، که قرار است محل گفتوگو میان ملتها و تلاش برای حلوفصل اختلافات باشد، باید به عرصهای برای نمایش قدرت نظامی و بیان ادعاهای جنگطلبانه تبدیل شود؟
او در بخش دیگری از سخنانش عنوان کرده است:
«من از تمام کشورها میخواهم که به ما بپیوندند تا ایران را به طور کامل از نظر اقتصادی منزوی کنیم.»
آیا مجمع عمومی سازمان ملل، جای یارکشی و دعوت کشورها به فشار اقتصادی و تقابل است یا محلی برای گفتوگو و یافتن راههای مسالمتآمیز برای حل اختلافات؟
جهان و جهانیان را چه شده است که پای سخنان یک سیاستمدار در مجمع عمومی سازمان ملل مینشینند، اما صدای صلح و انساندوستی کمتر از صدای تهدید و تقابل شنیده میشود؟
به قول رئیسجمهور کشورمان: سلاح و بمب اتم در رژیم صهیونیستی است و بازرسان در ایران.
ترامپ امروز نگران باز بودن تنگهای است که در ماههای گذشته نیز محل عبور و مرور کشتیها بوده است. او که با اعمال فشار و محاصره دریایی تلاش کرده بود ایران را تحت فشار قرار دهد، اکنون با مسئله تنگه هرمز و پیامدهای آن برای تجارت و انرژی جهانی مواجه است.
در این میان، پرسش مهم این است که آیا جنگ و فشار اقتصادی توانسته است اهداف اعلامشده را محقق کند یا خود به ایجاد مشکلات جدید در عرصه منطقهای و جهانی انجامیده است؟
سیاستمداران اگر جنگ را انتخاب کنند، باید پیامدهای اقتصادی، انسانی و سیاسی آن را نیز بپذیرند.
ترامپ، کاش میفهمیدی که سخنرانیات با آغاز مهر در ایران همزمان شده است؛ با ملتی که خود را پیرو پیامبر مهر و رحمت میداند و به خدای یگانه ایمان دارد.
کاش میفهمیدی که به جای قلدری در برابر حق و حقیقت، باید راه گفتوگو و احترام متقابل را انتخاب کرد؛ محاصره و فشار را پایان داد، حقوق ملتها را به رسمیت شناخت و از مداخله در سرزمینهایی که متعلق به دیگران است، دست کشید.
کاش هزینههای گزاف نظامی به جای جنگ و ویرانی، صرف آموزش، بهداشت، محرومیتزدایی و تحقیقات پیشرفته بشردوستانه میشد تا به جای افزایش رنج انسانها، سهمی در پیشرفت بشریت داشته باشد.
کاش میفهمیدی که سخنرانیات با آغاز هفته دفاع مقدس در جمهوری اسلامی ایران نیز همزمان شده است؛ هفتهای که یادآور جنگ تحمیلی هشتساله است.
جنگی که در آن، کشورهای مختلف به حمایت از رژیم صدام پرداختند و بخشی از امکانات و تجهیزات نظامی خود را در اختیار او قرار دادند؛ اما ملت ایران هشت سال ایستادگی کرد و از تمامیت ارضی خود دفاع کرد.
آن پیر فرزانه فرموده بود:
«اگر این جنگ ۲۰ سال هم طول بکشد، ما ایستادهایم.»
این، بخشی از روایتی است که ایرانیان از مقاومت و ایستادگی خود در برابر جنگ و تجاوز دارند؛ روایتی که نشان میدهد تهدید نظامی لزوماً نمیتواند ملتها را به پذیرش خواستههای طرف مقابل وادار کند.
کاش در آن مجمع بزرگ، در میان هیاهوی سخنرانیهای جنگطلبانه، کسی رو به ترامپ میایستاد و یک واقعیت اقتصادی را با او در میان میگذاشت:
اگر این لشکرکشیهای نظامی انجام نمیشد، اگر این حجم عظیم از تجهیزات جنگی به هزاران کیلومتر دورتر منتقل نمیشد و اگر مسیرهای تردد کشتیها با محدودیت و ناامنی مواجه نمیشد، اقتصاد جهانی و بازار انرژی نیز با بخشی از این فشارها روبهرو نمیشد.
ناو، ناوچه، هواپیما، زیردریایی و سایر تجهیزات نظامی، همگی نیازمند سوخت و منابع هستند و نگهداری و بهکارگیری آنها هزینههای سنگینی بر اقتصاد کشورها تحمیل میکند.
جنگ تنها هزینه انسانی ندارد؛ هزینههای اقتصادی، انرژی، زیستمحیطی و اجتماعی آن نیز بر دوش ملتها باقی میماند.
وقتی یک درگیری نظامی در منطقهای حساس از نظر انرژی و تجارت دریایی رخ میدهد، پیامدهای آن میتواند از مرزهای همان منطقه فراتر برود و بر بازار انرژی و اقتصاد جهانی اثر بگذارد.
در نهایت، در برابر این حجم از تقابل و خودتخریبی، یک حقیقت باقی میماند که ما ایرانیها آن را به خوبی میدانیم:
«خودکرده را تدبیر نیست.»
پس داد و فریاد، تهدید نظامی و رجزخوانی در مجمع عمومی سازمان ملل، نهتنها راهی برای حل اختلافات ایجاد نمیکند، بلکه میتواند شکافها را عمیقتر و هزینههای انسانی و اقتصادی منازعات را بیشتر کند.
مجمع عمومی سازمان ملل باید میدان گفتوگو باشد، نه میدان رجزخوانی؛
محل شنیدن صدای ملتها باشد، نه صدای بمبها؛
و جای صلح و تفاهم باشد، نه تهدید و جنگ.
نویسنده: صادق یزدی
منبع: پایگاه خبری همتبار