به گزارش پایگاه خبری همتبار ، مهدی نصیری، فعال و کارشناس تعلیم و تربیت، در نشست مجازی «بررسی صندوق ذخیره فرهنگیان» که به همت معاونت گفتمانسازی و مطالبهگری بسیج فرهنگیان استان خوزستان برگزار شد، با اشاره به اهمیت اقتصاد آموزشوپرورش اظهار کرد: برای چنین دستگاهی هرچه هزینه شود، هزینه نیست بلکه سرمایهگذاری است و باید به اقتصاد آموزشوپرورش از این منظر نگاه کرد.
وی با بیان اینکه تعلیم و تربیت از بستر اقتصادی جامعه تأثیر میپذیرد، افزود: دو دانشآموز با توانایی هوشی مشابه، ممکن است به دلیل تفاوت درآمد خانوادههایشان از ظرفیتهای متفاوت آموزشی استفاده کنند و همین مسئله نشان میدهد تعلیم و تربیت صرفاً یک موضوع تربیتی نیست و با اقتصاد پیوند دارد.
نصیری سه حوزه «آموزش اقتصادی»، «مالیه آموزش» و «اقتصاد سیاسی آموزش» را از انواع رابطه اقتصاد و آموزشوپرورش برشمرد و گفت: نوع نگاه حاکمیت به اولویتگذاری در فرآیندهای تعلیم و تربیت و اقتصاد، در سیاستهایی مانند الگوی خرید خدمات، مدارس خصوصی، معلم تماموقت و نحوه تخصیص بودجه خود را نشان میدهد.
این کارشناس تعلیم و تربیت، اقتصاد آموزشوپرورش ایران را نیز در چهار بخش اقتصاد سیاسی، بودجهریزی و مالیه، اقتصاد مدرسه و بنگاهداری آموزش دستهبندی کرد و صندوق ذخیره فرهنگیان را در زمره ظرفیتهای اقتصادی آموزشوپرورش دانست که با هدف سرمایهگذاری و ایجاد ارزش افزوده برای ارائه خدمات به فرهنگیان شکل گرفته است.
وی در تشریح تاریخچه صندوق ذخیره فرهنگیان اظهار کرد: ایده شکلگیری صندوق در سال ۱۳۷۴ و با هدف ساماندهی وضعیت معیشتی معلمان مطرح شد و بر اساس آن، فرهنگیان میتوانستند بخشی از حقوق خود را به صندوق واریز کنند و دولت نیز سهمی معادل سهم پرداختی آنان به صندوق اضافه کند تا منابع حاصل در فعالیتهای اقتصادی و سرمایهگذاری به کار گرفته شود.
نصیری با اشاره به عملکرد صندوق در سالهای نخست فعالیت آن گفت: این مدل اجرایی تا حدود سال ۱۳۸۴ عملکرد موفق و سوددهی داشت و همزمان اعتماد و مشارکت فرهنگیان نیز افزایش یافت. با این حال، در سالهای اجرای برنامه پنجم توسعه، دولت سهم خود را به صندوق پرداخت نکرد و این مسئله بر روند فعالیت و منابع مالی صندوق اثر گذاشت.
وی ادامه داد: با نزدیکشدن نخستین نسل از اعضای صندوق به دوره بازنشستگی، کاهش منابع و سودآوری، جذابیت صندوق برای معلمان جدید نیز کاهش یافت و بخشی از خدمات رفاهی گذشته، از جمله تسهیلات مربوط به خودرو، لوازم خانگی و مسکن، کمرنگ شد.
این فعال حوزه تعلیم و تربیت، فقدان نظارت کارآمد و پاسخگویی شفاف را از دیگر چالشهای صندوق دانست و گفت: علاوه بر مسائل مالی، تسلط برخی مدیران و بازنشستگان بر مناصب کلیدی و شکلگیری نوعی حس مالکیت شخصی نسبت به منابع صندوق، موجب شده است ظرفیت ایدههای جدید برای عبور از بحران کمتر مورد توجه قرار گیرد.
نصیری درباره ساختار مدیریتی صندوق نیز اظهار کرد: ارکان تصمیمگیر صندوق ذخیره فرهنگیان متشکل از اعضای هیئتامناست که وزیر آموزشوپرورش در رأس آن قرار دارد و در اساسنامه اولیه نیز سازوکارهای تخصصی از جمله مدیریت ریسک برای فعالیتهای اقتصادی صندوق پیشبینی شده است.
این کارشناس تعلیم و تربیت، «فقدان شفافیت و نظارت مالی»، «بحران ثبات مدیریتی»، «پاسخگویی ضعیف و زوال خدمات رفاهی»، «ناکارآمدی در سودآوری و حفاظت از سرمایه» و «عدم واریز بهموقع و کامل سهم دولت» را از جمله چالشهای مهم صندوق برشمرد.
وی تأکید کرد: نبود شفافیت در صورتهای مالی شرکتهای زیرمجموعه و ضعف در نظارتهای حسابرسی، در کنار ارائهنشدن گزارشهای عملکردی دورهای، از موانع اعتمادسازی میان اعضای صندوق و نظارت عمومی بر عملکرد آن است.
نصیری همچنین با اشاره به مسئله ثبات مدیریتی صندوق گفت: تغییرات مدیریتی و حواشی پیرامون مدیریت کلان، امکان تدوین و اجرای برنامههای بلندمدت را با مشکل مواجه کرده و تخلفات و پیگردهای قانونی برخی مدیران نیز به اعتماد فرهنگیان نسبت به این نهاد آسیب زده است.